Mohanamai Ebook.


แนะนำหนังสือ
Visitors
7
Articles
462
Web Links
14
Articles View Hits
3683733
จำนวนผู้ใช้งาน ที่กำลังเข้าถึงเว็บไซต์

We have 56 guests and no members online

สถิติจำนวนผู้เข้าชม
0023653
วันนี้่วันนี้่336
เมื่อวานเมื่อวาน371
สัปดาห์นี้สัปดาห์นี้1688
เดือนนี้เดือนนี้7779
รวมทั้งหมดรวมทั้งหมด23653
วันที่เข้าชมมากที่สุด 02-13-2017 : 522
Statistik created: 2017-02-23T04:08:56+00:00
54.158.100.26
Guests 40
Now Online
-

alt


ประวัติการสาธารณสุข


จากประวัติกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งรวบรวมไว?โดยพระบําราศนราดูรอดีตรัฐมนตรีว?าการกระทรวงสาธารณสุข ซึ่ง

รวบรวมไว?ในหนังสืออนุสรณ?สาธารณสุขครบ 15 ป?ได?กล?าวถึงประวัติงานสาธารณสุขจนถึงก?อตั้งเป?นกระทรวงสาธารณสุข

ไว?สรุปได?ดังนี้ 25 ธันวาคม 2543 พระพุทธเจ?าหลวงทรงตั้ง ?กรมการพยาบาล? ขึ้น เพื่อให?ควบคุมดูแลกิจการศิริราชพยาบาล

สืบแทนคณะกรรมการสร?างโรงพยาบาลวังหน?า ซึ่งพ?นหน?าที่ไปเมื่อการจัดตั้งเสร็จแล?วกรมพยาบาลมีหน?าที่จัดการศึกษาวิชา

แพทย?ควบคุมโรงพยาบาลอื่นๆ และจัดการปลูกฝ?เป?นทานแก?ประชาชน สันนิษฐานว?ากรมพยาบาลขึ้นตรงต?อองค?สมเด็จพระ

เจ?าอยู?หัวเพราะพระองค?เจ?าศรีเสาวภางค?ราชเลขาธิการส?วนพระองค?ทรงเป?นอธิบดีครั้นพระองค?เจ?าศรีเสาวภางค?สิ้นพระชนม?

เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2432 กรมพยาบาลก็ย?ายมาสังกัดในกระทรวงธรรมการ เริ่มมีแพทย?ประจําเมืองขึ้นในบางแห?ง มีการนํายา

ตําราหลวงออกจําหน?วยในราคาถูกและตั้งกองแพทย?ไปป?องกันโรคระบาด พ.ศ. 2448 (ร.ศ. 124) พระบาทสมเด็จพระ

จุลจอมเกล?าเจ?าอยู?หัว พระป?ยมหาราช ทรงพระกรุณาโปรดเกล?าฯ ให?ยุบกรมพยาบาลและตําแหน?งอธิบดีกรมพยาบาลอธิบดี

กรมพยาบาลคนสุดท?ายคือพระเจ?าบรมวงศ?เธอกรมหมื่นวิวิธวรรณปรีชาและให?โรงพยาบาลอื่นที่สังกัดกรมพยาบาลไปขึ้นอย?ู

ในกระทรวงนครบาลยกเว?นโรงศิริราชพยาบาลคงให?เป?นสาขาของโรงเรียนราชแพทยาลัย ส?วนกองโอสถศาลารัฐบาลกองทํา

พันธุ?หนองฝ?กองแพทย?ป?องกันโรคและแพทย?ประจําเมือง ยังคงสังกัดอยู?ในกระทรวงธรรมการตามเดิม 30 มีนาคม 2451

กระทรวงมหาดไทยได?ขอโอนกองโอสถศาลารัฐบาลกองทําพันธุ?หนองฝ?กองแพทย?ป?องกันโรค และแพทย?ประจําเมืองมาอยู?

ในบังคับบัญชาของกระทรวงมหาดไทย ซึ่งในชั้นแรกให?สังกัดอยู?ในกรมพลําภังค?เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ. 2455 พระยามหาอํา

มาตยาธิบดี (เส็งวิริยศิริ) ได?เดินทางไปประเทศฟ?ลิปป?นส?และพบเห็นการรักษาพยาบาลป?องกันโรคตลอดจนวิธีปลูกฝ?จึงได?

ถวายรายงานขึ้นนํากราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกลาเจ? ?าอยู?หัวเกี่ยวกับความเห็นว?าควรจะรีบจัดวางการป?องกันโรคสําคัญ 4 อย?างคือโรคฝ?ดาษ อหิวาตกโรคกาฬโรคและไข?พิศม?กระทรวงมหาดไทย จึงได?ขอพระบรมราชานุญาตตั้งกรม

พยาบาลขึ้น มีเจ?ากรมพยาบาลคนแรกคือ พระยาอมรฤทธิธํารง (ฉีบุนนาค) ต?อมากระทรวงมหาดไทยมีความประสงค?จะ

ปรับปรุง กิจการของกรมพยาบาลให?กว?างขวางและก?าวหน?ายิ่งขึ้น จึงนําความกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล?า

เจ?าอยู?หัวรัชกาลที่ 6 ขอพระบรมราชานุญาตเปลี่ยนชื่อกรมพยาบาลเป?นกรมประชาภิบาล และได?รับพระบรมราชานุญาตตาม

สําเนาพระราชหัตถเลขาลงวันที่ 19 ธันวาคม พุทธศักราช 2459 ในวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2461 ได?ประกาศตั้งกรม

สาธารณสุขโดยเปลี่ยนจากกรมประชาภิบาลและทรงพระกรุณาโปรดเกล?าฯ ให?พระเจ?าน?องยาเธอกรมหมื่นชัยนาทนเรนทรอธิบดีกรมมหาวิทยาลัยเป?นอธิบดีกรมสาธารณสุขกรมสาธารณสุขอยู?ในสังกัดกระทรวงมหาดไทยเรื่อยมาจนถึงพ.ศ. 2485 จึง

ได?มีการสถาปนากรมสาธารณสุขขึ้นเป?นกระทรวงสาธารณสุข


วิวัฒนาการสาธารณสุข


1. วิวัฒนาการสาธารณสุขในประเทศ


ในระยะแรกของการสาธารณสุขของประเทศไทยได?มีการระบาดของโรคติดต?อ จึงมุ?งเน?นการดูแลรักษาเพื่อให?หายจาก

การเป?นโรคมากกว?าการส?งเสริมป?องกัน ต?อมาได?มีการพัฒนาระบบการแพทย?ให?มีความก?าวหน?าเพิ่มขึ้นมีการกระจายอํานาจสู?

ท?องถิ่นประชาชนได?มามีส?วนร?วมในการจัดระบบบริการสุขภาพและหาแนวทางแก?ไขร?วมกันเพื่อให?เกิดความยั่งยืนต?อไป


1.1 ในสมัยดึกดําบรรพ?การสาธารณสุขในยุคดั้งเดิมจะเน?นด?านการแพทย? โดยเชื่อว?าโรคเกิดจากปรากฏการณ?ตาม

ธรรมชาติการหลุดพ?นการเจ็บป?วยก็โดยการ บูชายันต? เซ?นไหว?เป?นต?น


1.2 พระพุทธเจ?า และหมอชีวกโก ผู?เป?นหมอสมุนไพร ซึ่งได?มีการบัญญัติให?พระต?องดื่มน้ำจากเครื่องกรองน้ำและ

ห?ามพระสาวกของพระองค?ถ?ายอุจจาระ ป?สสาวะลงแม?น้ำลําคลอง


1.3 ในช?วงอาณาจักรขอมรุ?งเรืองประมาณ พ.ศ 1725-1729 สมัยพระเจ?าวรมันที่ 7 ได?ทรงบําเพ็ญพระราชกุศลตาม

ความเชื่อในพระพุทธศาสนา โดยสร?างสถานพยาบาลเรียกว?าอโรคยาศาลาขึ้น 102 แห?งในบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ของไทยและบริเวณใกล?เคียง


1.4 พ.ศ. 2205 บาทหลวงโธมาสชาวอิตาเลียนมาเริ่มงานสุขาภิบาลเป?นครั้งแรกในสมัยสมเด็จพรนารายณ?มหาราชโดยวางระบบส?งน้ำจากทะเลชุบศร เข?ามาใช?ในตัวเมืองลพบุรี


1.5 ยุคประวัติศาสตร? สามารถแบ?งออกได?เป?น 2 สมัยคือสมัยสุโขทัยและสมัยอยุธยา พ.ศ. 2331 พระบาทสมเด็จ

พระพุทธยอดฟ?าจุฬาโลกมหาราชทรงให?ทําศาลารายตั้งตํารายาและฤาษีดัดตนไว?เป?นทาน

-ในสมัยรัชกาลที่ 1 - รัชกาลที่ 2 เป?นยุคเริ่มต?นของกรุงรัตนโกสินทร?การแพทย?ของไทยยังเป?นลักษณะเป?นแพทย?

แผนโบราณ การสาธารณสุขยังไม?เจริญนัก ยุคนี้เป?นยุคแห?งการวางรากฐานสาธารณสุข

- สมัยรัชกาลที่ 4 - รัชกาลที่ 6 เป?นยุคที่มีการติดต?อกับต?างประเทศแถบตะวันตก มีทูตมาเจริญสันถวไมตรีคณะมิชั่น

นารีเจ?ามาเผยแพร?ศาสนามากขึ้น พระมหากษัตริย?ไทยได?เสด็จต?างประเทศมากขึ้น ทําให?มีการพัฒนางานด?านสาธารณสุขตามไปด?วย


1.6 พ.ศ 2373 หมอบรัดเลย?ได?ริเริ่มงานป?องกันโรคติดต?อขึ้นครั้งแรกในประเทศไทย โดยได?นําการปลูกฝ?ป?องกัน

ไข?ทรพษเขิ ?ามาใช?และได?สอนให?หมอหลวงหัดปลูกทรพิษเมื่อครั้งที่มีการระบาดใหญ?เมื่อปลายป?พ.ศ. 2381


1.7 พ.ศ. 2378 หมอบรัดเลย?ได?ริเริ่มเป?ดโอสถศาลาขึ้นในป?แรกที่เข?ามาถึงกรุงเทพฯในบริเวณตลาดสําเพ็งใกล?วัด

เกาะซึ่งเป?นแหล?งชุมชนแออัด ชุกชุมด?วยโรคภัยไข?เจ็บต?าง ๆ


1.8 พ.ศ. 2392 หมอเฮาส?มีบทบาทสําคัญในการควบคุมอหิวาตกโรคที่ระบาดใหญ?ไปทั่วโลกเป?นครั้งที่ 2 ซึ่งมีคน

ตายในกรุงเทพฯและเขตหัวเมืองใกล?เคียงกว?า 40,000 คนและได?รายงานการใช?ทิงเจอร?การบูรผสมน้ำให?ผุ?ป?วยดื่มบ?อย ๆ ทําให?

ไม?มีผู?เสียชีวิตเลย


1.9 พ.ศ. 2404 นายแพทย?เจมส? ดับบลิวแมคแคน(James W.Mckean) ได?ตั้งสถานพยาบาลโรคเรื้อนขึ้นที่เชียงใหม?

เป?นแห?งแรกในประเทศไทยและก?าวหน?าที่สุดในเอเชีย โดยมีการนําน้ำมันกระเบามาฉีดบําบัดผู?ป?วยโรคเรื้อน ภายหลังที่

วงการแพทย?ของโลกเพิ่งค?นพบวิธีผลิตน้ำมันกระเบาชนิดฉีดเพียง 9 ป?


1.10 พ.ศ. 2423 โรงพยาบาลแห?งแรกถูกสร?างขึ้นอย?างถาวรที่จังหวัดเพชรบุรี


1.11 26 ธันวาคม พ.ศ. 2431 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล?าเจ?าอยู?หัวทรงตั้งกรมพยาบาลขึ้น และได?มีการ

พระราชทานดัดแปลงอาคารสําหรับโรงพยาบาลและพระราชทานโรงพยาบาลว?า โรงพยาบาลศิริราช ซึ่งมีการรักษาทั้งแบบ

ตะวันตกและแบบแผนไทย-1.15 พ.ศ. 2459 ได?มีการเปลี่ยนชื่อจากกรมพยาบาลเป?นกรมประชาภิบาล สังกัดกระทรวงมหาดไทยมี 4 กองคือ กองบัญชาการเบ็ดเสร็จ กองสุขาภิบาล กองพยาบาล กองเวชวัตถุ


1.16 27 พฤศจิกายนพ.ศ. 2461 ได?มีการประกาศจัดตั้งกรมสาธารณสุข โดยเปลี่ยนมาจากกรมประชาภิบาล โดยมีพระเจ?าน?อยยาเธอกรมหมื่นชัยนาทนเรนทร อธิบดีกรมมหาวิทยาลัยเป?นอธิบดีกรมสาธารณสุขในสังกัดกระทรวงมหาดไทย


1.17 พ.ศ. 2466 ได?มีการประกาศใช?พระราชบัญญัติการแพทย? เป?นการควบคุมการประกอบโรคศิลปะ มี

วัตถุประสงค?เพื่อไม?ให?เกิดอันตรายแก?ประชาชน จากการประกอบการของผู?ทีไม?มีความรู?และมิได?ฝ?กหัดในรัชสมัยนี้ มีการ

ออกกฎเสนาบดีแบ?งการประกอบโรคศิลปะ เป?นแผนป?จจุบันและแผนโบราณกําหนดว?า


ก. ประเภทแผนป?จจุบัน คือผู?ประกอบโรคศิลปะ โดยความรู?จากตําราอันเป?นหลักวิชาโดยสากลนิยม ซึ่งดําเนิน

และจําเริญขึ้น อาศัยการศึกษา ตรวจค?นและทดลองของผู?รู?ในทางวิทยาศาสตร?ทั่วโลก

ข. ประเภทแผนโบราณคือผู?ประกอบโรคศิลปะ โดยอาศัยความสังเกตความชํานาญ อันได?บอกเล?าสืบต?อกันมา

เป?นที่ตั้งหรืออาศัยตําราที่มีมาแต?โบราณมิได?ดําเนินไปทางวิทยาศาสตร?


1. สุขวิทยา(Hygiene) คือความรู?ที่จะช?วยให?เรารู?จักบํารุงร?างกายให?เป?นปกติอยู?ให?มีความจําเริญแข็งแรงตาม

ธรรมชาติเช?นนอนเป?นเวลา กินเป?นเวลาเป?นต?น


2. เวชกรรมกันโรคหรือการปราบโรค(Prevention Medicine) เวชกรรมศาสตร?นั้นเป?นวิชาที่แก?รักษาโรคที่เกิดขึ้น

ในตัวมนุษย?โดยทางการรักษาเวชกรรมกันโรคนี้มุ?งจะกันไม?ให?เข?าสู?ร?างกายได?เช?นปลูกฝ?ป?องกันไข?ทรพิษเป?นต?น


3.สุขาภิบาล(Sanitation) คือการบํารุงสถานที่และควบคุมหนทางออก ทางเข?าและสิ่งที่ออกจากและเข?าสู?ร?างกาย

และสถานที่มนุษย?อยู?อย?างให?เป?นบ?อเกิดและนํามาซึ่งแห?งโรค


รวมทั้ง 3 ประการนี้เรียกว?าสาธารณสุข


1.20 พ.ศ. 2469 กรมสาธารณสุขได?อนุมัติให?ปรับปรุง ส?วนบริหารราชการใหม? แบ?งออกเป?น 13 กองคือ

กองบัญชาการ กองการเงิน กองที่ปรึกษา กองบรรณาธิการ กองสุขาภิบาลกองวิศวกรรม กองสุขภาพ กองโอสถศาลา กอง

ยาเสพติดให?โทษ โรงพยาบาลคนเสียจริต กองส?งเสริมสุขาภิบาลกองแพทย?สุขภาภิบาลแห?งพระนคร วชิรพยาบาล


1.21 พ.ศ.2470 เป?ดอบรมหมอตําแยครั้งแรกที่วชิรพยาบาลคําว?า ?หมอตําแย? เรียกตามชื่อครูหมอผู?หนึ่งที่สอนวิชานี้

ซึ่งเชื่อกันว?าเป?นเชื้อพระวงศ?การเรียกชื่อเช?นนี้เพื่อเป?นการแสดงความเคารพต?อครูผู?เป?นเจ?าของตํารา


1.22 พ.ศ.2474 กรมสาธารณสุข กระทรวงมหาดไทยได?จัดตั้งโรงเรียนอบรมผดุงครรภ?ชั้นสองขึ้นในวชิรพยาบาล นับเป?นโรงเรียนผดุงครรภ?แหงแรกของประเทศไทย ?


1.31 พ.ศ. 2515 สถานีอนามัยชั้นหนึ่ง ได?รับการพัฒนาเป?นศูนย?การแพทย?อนามัยชนบทและกลายเป?น ?ศูนย?

การแพทย?และอนามัย? ในป?พ.ศ 2517 เป?น ?โรงพยาบาลอําเภอ? ในพ.ศ 2520 และเป?นโรงพยาบาลชุมชนใน พ.ศ. 2525 จนถึงป?จจุบัน


1.32 พ.ศ. 2518โรงพยาบาลชุมชนระดับอําเภอถูกสร?างขึ้นครอบคลุมทั่วประเทศและมีโครงการสงเคราะห?ประชาชน

มีรายได?น?อยเรียกว?าโครงการ สปน.


1.33 พ.ศ. 2519 กระทรวงสาธารณสุขโดยกองอนามัยครอบครัว สํารวจอบรมหมอตําแยทั่วประเทศโดยการ

สนับสนุนจากองค?การอนามัยโลกและองค?การสงเคราะห?เด็กแห?งสหประชาชาติในระหว?างป? 2519-2528 มีหมอตําแยได?รับการ

อบรมจํานวน 12,864 คน


1.34 พ.ศ. 2520 ? 2525 เริ่มดําเนินการสาธารณสุขมูลฐานตั้งแต?แผนพัฒนาการสาธารณสุข ฉบับที่ 4 (พ.ศ. 2520 -2525 ) โดยเน?นการมีส?วนร?วมของประชาชน การใช?เทคโนโลยีที่เหมาะสม การประสานระหว?างสาขาและการปรับระบบบริการ

สาธารณสุขพื้นฐานซึ่งประสบความสําเร็จอย?างรวดเร็วในทศวรรษแรก1.35 พ.ศ. 2526 เริ่มโครงการบัตรสุขภาพโดยใช?กลไกด?านการคลังสุขภาพชุมชนและการมีส?วนร?วมของชุมชนในการสนับสนุนการเข?าถึงบริการด?านอนามัยแม?และเด็กเป?นหลัก


1.36 พ.ศ. 2532 โครงการอยุธยา(HCRP) เป?นโครงการต?นแบบของแนวคิดการดูแลสุขภาพปฐมภูมิโดยเน?นการ

บริการที่มีลักษณะสําคัญ 3 ประการคือการดูแลอย?างต?อเนื่อง การดูแลผสมผสานและการดูแลอย?างองค?รวม


1.37 พ.ศ. 2535 ทศวรรษการพัฒนาสถานีอนามัยอย?างมากทั้งในด?านอาคารสถานที่และอุปกรณ?เครื่องมือทางการ

รักษาพยาบาลเพื่อยกมาตรฐานคุณภาพบริการพยาบาลเพิ่มขึ้น


1.38 พ.ศ. 2540 วิกฤตเศรษฐกิจป? 2540 ได?ส?งผลกระทบต?อประชาชนในทุกด?าน หลังวิกฤตเศรษฐกิจแนวคิดการดูแล

สุขภาพปฐมภูมิได?รับความสําคัญอีกครั้งหนึ่งเพราะเป?นบริการสุขภาพที่ต?นทุนต่ำและชาวบ?านเข?าถึงบริการได?ง?าย


1.39 พ.ศ. 2542 พรบ. กําหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอํานาจ ป? 2542 กําหนดให?มีการถ?ายโอนภารกิจของ

สถานพยาบาลหรือถ?ายโอนสถานบริการของรัฐ ระดับต?าง ๆ ให?แก?องค?ปกครองส?วนท?องถิ่นแต?ละระดับ(อบต. เทศบาล อบจ.)


2. วิวัฒนาการสาธารณสุขต?างประเทศ

ประวัติการสาธารณสุขต?างประเทศเกิดจากผลลัพธ?ของสงครามหลังสงคราม หลังได?มีการประกาศใช?ธรรมนูญของ

องคการอนาม ? ัยโลกในวันที่ 7 เมษายน 2491 ซึ่งได?มีการประชุมสมัชชาอนามัยโลก และได?มีมติให?มีการฉลองพร?อมกันทั่วโลก

ตั้งแต?ป?พ.ศ. 2492 เป?นต?นมาโดยได?มีการกําหนดข?อป?ญหาอนามัยขึ้นป?ละ 1 เรื่อง นอกจากนี้ได?มีการแต?งคําขวัญจาก

องค?การอนามัยโลกเพื่อเป?นแนวทางในการทํางานของเจ?าหน?าที่สาธารณสุขทั่วโลกได?ใช?เป?นแนวทางการให?สุขศึกษาแก?

ประชาชนในวันอนามัยโลกไว?ดังนี้คือ


1. คําขวัญพ.ศ. 2493 เป?นคําขวัญแรกกล?าวไว?ว?า ?จงคุ?นเคยกับบริการอนามัยที่มีไว?เพื่อท?าน?(Know Your Own Health Service)


2. คําขวัญพ.ศ. 2547 ? สํานึกดีขับขี่ปลอดภัย ร?วมใจลดอุบัติเหตุ ? (Road Safety Is No Accident)

ประเทศเป?นภาคีสมาชิกขององค?การอนามัยโลกอันดับที่ 21 ตั้งแต?วันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2490 เพื่อเป?นการร?วมงานระหว?าง

กระทรวงสาธารณสุขและองค?การอนามัยโลกเกี่ยวกับประโยชน?ของปวงชน






แชร์ผ่านช่องทาง...
Delicious
Facebook Mohanamai